Chorwacja

O emeryturze prędzej czy później myślą wszyscy. Myślał także Dioklecjan, choć może z nieco większym niż zwykle rozmachem. By zapewnić sobie szczęśliwy żywot po abdykacji, cesarz postanowił wybudować pałac. Tak też, na przełomie III i IV stulecia, powstała monumentalna budowla, która dzisiaj tworzy centrum Splitu, co więcej, wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Sam Split, choć to drugie co do wielkości chorwackie miasto, niewiele straciło ze swojego starożytnego charakteru. Choć, oczywiście, pełno tu nowoczesnych budowli, nie zniknęła specyficzna atmosfera, która sprawia, że nie sposób zapomnieć nawet o najodleglejszej przeszłości.

Pałac zajmował powierzchnię ponad 4 hektarów, łącząc w sobie cechy zarówno przepełnionej luksusami willi, jak i rzymskiego obozu warownego, o czym świadczyły potężne mury opatrzone licznymi basztami. Ciekawe, że jedna ze ścian pałacu nie była wcale ufortyfikowana – ta, bezpośrednio przylegająca do morza, bowiem pałac ustawiono tak, by wędrując portykiem na jednej ze ścian, można było odnieść wrażenie, że spaceruje się brzegiem morza, co poniekąd było nawet zgodne z prawdą. W najlepszych dniach pałac zamieszkiwać miało nawet 9 tysięcy osób, jednak owe najlepsze dni dość szybko się skończyły. Potem, przez wieki pałac stał opuszczony.

Jako najlepiej zachowany rzymski pałac z tamtych czasów, pałac Dioklecjana stanowi dziś bodaj najbardziej interesującą pozostałość imperium. W świetnym stanie przetrwała północna brama pałacu, westybul, perystyl i świątynia Jowisza. Warte obejrzenia są także ruiny komnat cesarza i katedra z dzwonnicą, które powstały na miejscu wcześniejszego mauzoleum.

Obecnie, kompleks pałacowy jest jednocześnie centrum Splitu. Dlatego też, w bezpośrednim sąsiedztwie antycznych budowli, z powodzeniem można wybrać się na kawę czy obiad – otworzono tu liczne punkty gastronomiczne i usługowe, sam zaś pałac jest swego rodzaju atrakcją towarzyszącą, którego już sama obecność sprawia, że miejsce odczuwa się zupełnie inaczej.