Chorwacja

Chorwackie wina posiadają niezwykle długą historię, ale tak naprawdę od niedawna są poznawane i prezentowane na światowych stołach. Podobnie, jak we Włoszech czy Grecji, stanowią bardzo ważny składnik narodowej kuchni i kultury.

Aby w pełni zrozumieć dziedzictwo i jakość win chorwackich, trzeba wiedzieć czym jest wino. Jako produkt całkowitej lub częściowej fermentacji świeżych winogron zawiera różne stężenie alkoholu (9-15% obj) i wiele składników mineralnych, głównie sodu i magnezu. Około 400 innych substancji można jeszcze znaleźć w winie, ale ich wartość odżywcza jest bardzo niska. Bogate jest w witaminy z grupy B, zwłaszcza B2 i B3. Spożywane w małych ilościach, wino ma korzystny wpływ na organizm: podnosi poziom dobrego cholesterolu we krwi. Wino pobudza trawienie, jest to jeden z powodów, dla których wino jest ważnym składnikiem diety śródziemnomorskiej. Zwłaszcza czerwone wino, które jest pite po rozcieńczeniu z wodą, w Dalmacji jest to tzw. Bevanda. W tych obszarach ogólna śmiertelność i umieralność spowodowana przez choroby układu krążenia jest mniejsza niż w obszarach, w których wino nie jest spożywane.

Archeolodzy odnaleźli dowody świadczące o tym, iż najwcześniej produkowane były wina już 8000 lat temu w Gruzji. Inne wzmianki historyczne o bardzo wczesnej produkcji wina pochodzą z Armenii i, oczywiście, Grecji. Natomiast tradycje produkcji wina w regionie chorwackim sięgają czasów jeszcze przed Imperium Rzymskim. Biorąc pod uwagę fakt, iż w pewnym momencie Chorwacja stanowiła część tego imperium nie dziwi fakt, iż proces uprawy winogron i produkcji wina jest podobny. Dodatkowo Chorwacja ma jedne z najlepszych dębowych lasów na świecie i kilka bardzo ciekawych rodzimych odmian winogron. Te dwa czynniki dają przepis na najlepsze chorwackie wino wysokiej klasy. Każda odmiana winogron posiada swe unikalne cechy (m.in. kolor, rozmiar, grubość skóry, kwasowość). Dodatkowo wymagają one odpowiedniego mikroklimatu i technik produkcji wina. Stwierdzono, że w Chorwacji jest sto rodzimych odmian winogron, ale niestety trwa tendencja zanikania. Kraj ten posiada odpowiednie położenie geograficzne i warunki klimatyczne dla zachowania i rozwoju tylu odmian winorośli. Główną rolę w tym powinni odegrać producenci wina, którzy mogą na tym tylko zyskać. Najlepszym rozwiązaniem wydaje się ścisła współpraca winnic z branżą gastronomiczną i enoturystyką.

Nazwa win w większości przypadków to nazwy szczepów winogron, które w danym winie są przeważające (od 75-85%). Do tego dochodzą wina mieszane. Nazwy win często też określają region, z którego pochodzą.

Regiony winiarskie Chorwacji dzielą się na dwa regiony: kontynentalny i morski, które podzielono łącznie na 12 podregionów. Każdy z nich posiada swą własną specyfikę pod względem geograficznym, topograficznym, geologicznym, rolniczym, ekologicznym, ekonomicznym i innymi. Jednakże podział został dokonany wyłącznie ze względu na różne strefy klimatyczne, które mają największy wpływ na odmiany i jakość produktu końcowego. Tym samym produkcja chorwackiego wina jest tak bogata i tak różna od wszystkich innych. Jest to naprawdę rzadko spotykane, aby na tak małej przestrzeni było tak wiele różnych odmian winogron i rodzai wina. Nie zapominajmy, że Chorwacja jest położona na obszarze geograficznym, który gwarantuje wiele godzin słońca w ciągu roku, szczególnie w Dalmacji.

W region winiarski kontynentalny Chorwacji wchodzi: północno-zachodnia części (Plješivica, Prigorje i Varazdin, Medjimurje, Pokuplje i Moslavina) i północno-wschodnia (Slawonii i Dunaju). Nadmorska część zawiera: Istrię i Chorwację Nadbrzeżną, północną Dalmację, Dalmację Zagora, środkową i południową Dalmację. W Chorwacji jest zarejestrowanych czterystu producentów wina, a rynek liczy prawie tysiąc etykiet win.

W północno-zachodniej części Chorwacji produkowane są głównie: Riesling, Riesling Reński, Chardonnay, Moslavac i Škrlet (w Moslavinie), Kraljevina, Blanc i Grey Pinot, a wśród najbardziej znanych producentów w tym regionie są: Agromeđimurje Inc z Čakovec, Varaždinka dd z Varaždin, Petrač d.o.o. z Krapinske Spa, Bojan Štampar i Alojz Novak, i wielu producentów ze Štrigova.

W północno-wschodniej Chorwacji produkuje się również Graševina, następnie Sylvaner, Riesling, Chardonnay, Pinot Blanc i Grey, Gewurztraminer, Sauvignon Blanc, Frankovka i Zweigelt. Najbardziej znanymi bałkańskimi producentami są Ivan Enjingi (właściciel jednej z największych winnic w Chorwacji) oraz Davor i Visnja Zdjelarevic z Brodski Stupnik, który osiągnął uznanie na rynku międzynarodowym. Słynna winnica Krauthaker produkuje w Kutjevo.

Istria i Nadbrzeżna Chorwacja są liderami w produkcji najwyższej jakości win, takich jak Malvasia, Merlot, Cabernet Sauvignon, Teran, Refok, Blanc i Grey Pinot, Chardonnay, Muscat, trojšćina (Susak) i Vrbnička žlahtina (Krk). Winnica Kozlović z Momjan ma długą tradycję w produkcji win Malvasia, Muscat i Terran.

Dalmacja obfituje w niesamowitą różnorodność odmian winogron. Do najbardziej znanych win należą: Babic i Plavina (Primosten), Merlot (Drnis), Debit, Pošip maraština i GRK (Korčula), Vugava biały i czarny Plavac (Vis), Pumice i Bogdanuša (Hvar), Plavac mali (Pelješac), wino deserowe Prošek i słynne na cały świat, wyśmienite czerwone wino Dingač.
Słynne winnice w Dalmacji to: winnica Plančić z Hvar i winnica Toreta z Korčula. Winniaca Plenković rocznie produkuje około 300 000 butelek Golden Plavac i Golden Rose. Na Pelješac jest rodzinna winnica Skaramuča, znana z produkcji Plavac mali i Dingač.
W Dalmacji winnice stanowią główną gałąź produkcji, połowa mieszkańców wsi zajmuje się uprawą winogron. Przetwarzanie winogron odbywa się w nowoczesnych piwnicach i winiarniach. Wina Dalmacji należą do produktów o najwyższej jakości.

Biorąc pod uwagę fakt, iż każde wino posiada swą specyfikę, która uzupełnia smak niektórych dań w przygotowaniu lub jako napój, warto, zanim zakupimy wino zorientować się, które będzie najkorzystniejsze do podawanych potraw. Równie ważne jest utrzymanie wina w odpowiedniej temperaturze, która jest zwykle także najlepszą temperaturą serwowania wina. Czerwone wina serwowane są w temperaturze 18-20°C, białe w temperaturze 10-12°C a szampan w 5-6°C.

Przy zakupie najlepszych win w wielu przypadkach cena określa jakość, warto jednak szukać win z etykietą “vrhunsko vino”, które określa w Chorwacji wina jako z górnej półki. Po ich spróbowaniu każdy się zgodzi, że są z pewnością jednymi z najlepszych i są dość unikalne w swym charakterze. Warto także spróbować całkowicie nowych odmian jak Posip lub Plavac Mali lub Terran z Istrii. Są naprawdę rewelacyjne. Różnorodność win chorwackich, ich doskonałość i niepowtarzalność sprawiają, że są one godne polecenia.